Гагаузия в новостях - это новости Гагаузии в СМИ Гагауз Ери, Молдовы и других стран. Публикации о Гагаузии в Интернете. Общество. Политика. Культура. Образование. Спорт. Криминал. Объявления. Новости и реклама от пользователей сайта.

Новости Гагаузии Гагаузия в Интернете История Буджака Выдающиеся гагаузы Добавь свою новость

Меню сайта

Это интересно

Гагаузия в Интернете

Выдающиеся гагаузы

Ortodoks Hristiyan bir Türk topluluğu olanGagavuzlar

1989 nüfus istatistiklerine göre eski Sovyetler Birliği sınırlarıiçinde sayıları 197.164'tür. Bulgarlar, Gagauzları "Türkleşmiş Bulgar"kabul ettikleri için Bulgar istatistikleri bu konuda sessiz kalmakta, bu sebeple debunların oradaki sayılarını tespit etmek mümkün olmamaktadır. Ama Gagauzlar bütünühesap edildiğinde, bunların tahminen 250 bin olduğunu söylemek mümkündür.

Gagauzlar, din, dil ve kültürel özellikler bakımındankendine has bir Türk topluluğudur. Gagauzya=Gagauz yeri diye anılan Güney Moldova baştaolmak üzere Ukrayna'nın Odesa ve eski bir Baserabya toprağı olan Bolgrad'dan başkaKabardina-Balkar, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye, Yunanistan ve Romanya'da yaşamaktadırlar.

Bugün halâ halis bir Rumeli Türkçesikonuşan Gagauzlar Ortodoks Hristiyanlardır. Günümüzde Moldova, Bulgaristan, Ukrayna,Yunanistan, Romanya, Makedonya, Türkiye, Kazakistan, Özbekistan ve hatta Arjantin'e yayılmışbir coğrafyada yaşamaktadırlar. Gagauzlar menşe'i ve buna dayalı olarak da Gagauz adıüzerinde faraziye ileri sürülmüştür. Bunlardan "Gagauzların İslâmiyeti kabuletmemek için Orta Asya'dan Avrupa kıtasına kaçmış olan Türklerin torunları olduğu"gibi, tamamen gayri ciddi ve mantık dışı olanlarını da bir yana bırakırsak, diğerlerinişöylece sıralamak mümkündür.

1. Gagauzların Uz (Oğuz)ların torunları olduğu. Gagauzadının da Gök Uz'dan geldiği.
2. Gagauzların Selçuklu Sultanı II. İzzeddin Keykavus'u takiben Sarı Saltuk liderliğindeDobruca'ya gelip yerleşen Anadolu Selçuklu Türklerinin torunları olduğu, Gagauz adınında "Keykavus'tan geldiği".
3. Gagauzların "Türkleşmiş Bulgar" oldukları.

Günümüz genç Gagauz araştırmacıları,Gagauzların, Oğuzların torunları olduğunu kabul etmekte, Gagauz adının da Hak Oğuz'dangeldiğini ileri sürmektedirler. Gagauzların, Oğuzlardan geldiği tezine katılmaklabirlikte, Gagauz adının Hak Oğuz'dan geldiğini kabul etmek mümkün değildir. Birkavmin adını (Gagauz) kendi dilinde bulunmayan bir kelime ile ifade etmesi mümkün değildir.

Sonuç itibariyle en aklî vetarihî gerçek, Gagauzların, Peçenek, Uz (Oğuz) ve Kıpçaklarla Anadolu SelçukluSultanı II. İzzeddin Keykâvus (1236-1276)'u takiben Dobruca'ya yerleşen Selçuklu Türklerindenolduklarıdır.

Bu Türk topluluğu tarih boyuncaBizans, Selçuklu, Osmanlı, Bulgar, Romen ve Rus egemenliğinde kalarak, dil, din, kültürelyabancılaşmalara ve baskılara karşı koyma mecburiyetiyle yaşamıştır. AyrıcaBulgaristan'da Provadya yakınında, Varna bölgesinde köylerde, Dobruca ve Kavarna ileBulgaristan'ın güneyindeki Yanbol ve Topolovgrad çevresinde de Gagavuzlar yaşamaktadırlar.

VII. yüzyıl ortalarında batı Göktürkdevletinin çözülmesi sonucu batıya başlayan ve ilkini Peçeneklerin meydana getirdiğigöç dalgası Türk tarihinin önemli olaylarından birini meydana getirir. Türkillerinde başlayan iç mücadeleler sonunda Peçenekler batıya doğru hareket etmiş,860-880 yıllarında Don-Kuban nehirleri havalisine gelmişlerdir. Daha sonraları buhareketlerini sürdüren Peçenek kitleleri Don'dan Tuna'ya kadar uzanan bozkırları işgaledip Kiev Rusyası ile komşu olmuş, 948 yılında da Kive'i kuşatarak Knez Svyatoslav'ıöldürmüşlerdir.

Peçeneklerin bu sahada bulunmalarıRuslarla düşman olmaları, Rusların Karadeniz'e inmelerini engellemesi yanında, PeçeneklerinBizansla dost olmasını sağlamış ve bu andan itibaren Peçenek-Bizans ilişkileri başlamıştır.Bu sırada Peçeneklerin doğu sınırına hücumlarını artıran Uz (Oğuz)lar, Peçeneklerisıkıştırdılar. Bir yandan Oğuz kitlelerinin, diğer yandan Rusların baskısısonucu Peçenek reisleri arasında anlaşmazlık çıktı. 1046 yılında Belçer OğluKegen 20 bin Peçenek ile Kağan Turak'a karşı ayaklandı. Bu zor durumda kurtulmakisteyen Kegen, Bizans İmparatorluğuna sığınmaya karar verdi. Hristiyanlığı kabuletti.

Bizans İmparatorluğu'ndanKegen'in iadesini isteyen Turak, isteğinin reddedilmesi üzerine, kendisine bağlıkuvvetlerle Tuna'yı geçerek Bizans ülkesini yağmalamaya başladı. Fakat aralarındaçıkan salgın hastalık ve Turak'ın durumu iyi değerlendirememesi sonucu Turak'a bağlıkuvvetler yenildi. Bunlardan 140 Peçenek büyüğü İstanbul'a getirilerek Hristiyanedildiler. Esir edilen diğer Peçenekler ise Sofya-Niş arasındaki ovalık bölgelereyerleştirildiler. Diğer kalanlar ise Makedonya'ya iskan edildiler.Sofya-Niş arasınayerleştirilen Peçenekler, birkaç defa Bizans'a başkaldırdılarsa da başarılıolamadılar. Ve 29 Nisan 1091 yılında Kıpçak-Bizans ittifakı sonucu mağlup edilen Peçenekleraskeri güç olmaktan çıktılar. Bunların da bakiyeleri Balkanların değişik yörelerineyerleştirildiler.
Bizans ordusuna da pek çok Uz alınmıştır. İşte bu Uzlar daha sonra Bizans tarihindeönemli rol oynayacak olan Türkopol adlı askeri kıtaları meydana getirmişlerdir. Bu kıtaların1071 Malazgirt Meydan muharebesindeki hizmetleri bir gerçektir.

Uzların diğer bir kısmı ise,geriye dönerek Rusya'ya sığınmış, onların sınır muhafızlığını yapmışlar veKarakalpakların teşekkülünü sağlamışlardır. Rusların etkisi ile Hristiyanlaşanbu Oğuzlar, 1233 yılında Ruslarla-Kıpçaklardan müteşekkil ordunun Moğol tarafındanimhası üzerine kitleler halinde göç etmeye mecbur kalarak ikinci defa Tuna nehrini geçmişve Türk kitlelerinin yoğun olarak bulunduğu Dobruca'ya yerleşmişlerdir.Günümüzdeise Romanya'da sadece birkaç Gagauz köyü bulunmaktadır. İstilalara ve sürekli değişenyönetimlere bağlı olarak sık sık göç etmek zorunda kalan Gagauzlar'ın etnik çekirdeğide değişime uğramıştır.
Kültür, edebiyat, gelenek ve görenekte Anadolu Türkleriyle birçok benzerlik taşıyanGagauz Türkleri bugün uzun mücadeleler sonucunda Maldova Cumhuriyeti içinde ve MoldovaAnayasasına eklenen bir maddeyle sağlanan Özel Hukuki Statüye istinaden Gagauz Yeri ÖzerkCumhuriyeti çatısı altında varlıklarını sürdürmektedirler.


via ozturkler.com

предыдущая страница                                                                   следующая страница

Форма входа

Спонсоры сайта

Новости

Поиск
Гагаузия в новостях, e-mail: info@gagauzia.ruКонструктор сайтов - uCoz